English version
WWW.GRADSTAAT.NL




BEGINPAGINA

ZONDAG-
BESTELLING

BESTELLER-
STEMPELS


PUNTSTEMPELS

POSTSTUKKEN
VERTELLEN










EMAIL














DE ZONDAGS-BESTELLING

Vanaf het allereerste begin werden poststukken iedere dag van de week besteld. Kort na het inwerkingtreden van de Postwet in 1857 kwam er echter aandrang uit diverse kringen, waar men de zondagsrust propageerde, om ook bij de Posterijen de zondagsdienst te beperken.
Toch zou het nog lang duren voordat de zondagsdienst geheel werd afgeschaft.

In de Verzameling van Voorschriften d.d. 3 januari 1912 werd bekend gemaakt dat er een etiket in gebruik genomen zou worden met de tekst "NIET BESTELLEN OP ZONDAG".

De etiketten zijn onder grote politieke druk verschenen. Ze hadden ten doel om voor het binnenland bestemde poststukken, waarvan blijkens de aanwezigheid van dit etiketje op de adreszijde de bestelling op zondag niet werd verlangd, van de bestelling op die dag uit te sluiten.
Het etiket was vanaf 15 januari 1912 verkrijgbaar aan de postkantoren tegen de prijs van 1 cent per vel van 50 stuks. (vanaf 1 augustus 1916 gratis)




De etiketten bleken in de praktijk een mislukking. Vandaar dat besloten werd om de zondagsdienst te laten vervallen, behoudens brieven, briefkaarten, kennisgevingen van overlijden en exemplaren van het kort verslag van de vergaderingen der Staten Generaal, welke waren voorzien van het etiket "BESTELLEN OP ZONDAG".
De invoering was op 20 juli 1919, maar de etiketten waren vanaf 10 juli 1919 al verkrijgbaar tegen de prijs van 1 cent per 10 stuks. De eerder verschenen rode etiketten kwamen per 20 juli te vervallen.



Brieven uit het buitenland en kennisgevingen van aankomst van aangetekende stukken werden zonder dit etiket ook op zondag besteld.

Geleidelijk komen de zondags-bestellingen in de meeste plaatsen te vervallen. Slechts een aantal grotere gemeenten hebben omstreeks begin 1926 nog een bestelling op zondag.
Er verschijnt een nieuw type "BESTELLEN OP ZONDAG" etiket met als randschrift: "ALS 's-ZONDAGS TER PLAATSE EEN BESTELLING IS - NEDERLAND". De invoering werd aangekondigd in een dienstorder van de posterijen van 16 december 1925 en kort daarna waren de nieuwe etiketten verkrijgbaar tegen de prijs van 1 cent per 10 stuks.



Tenslotte verschijnt omstreeks half 1935 het etiket "OP ZONDAG BESTELLEN" met daarbij vermeld de gemeenten waar nog een zondags-bestelling plaats vindt:
Amsterdam, 's-Gravenhage, Groningen, Rotterdam, Scheveningen en Utrecht.



Op 21 april 1940 behoort de zondags-bestelling in het gehele land tot het verleden, met uitzondering van Expresse stukken. Het publiek kon de etiketten tot 1 november van dat jaar weer inwisselen op de postkantoren tegen een vergoeding van 10 stuks voor 1 cent.
Er bestond geen voorschrift voor het gebruik van het etiket anders dan dat deze op de voorzijde van het poststuk geplakt moest worden. Afstempeling was ook niet voorgeschreven.



Copyright: 2007 www.gradstaat.nl